Medya ve İlham Yazılar

Psikolojide Genelleme: Bir Tarihsel Perspektif Geçmiş, yalnızca bugünü anlamanın bir aracı değil, aynı zamanda toplumsal ve bireysel davranışların şekillendiği bir zemin olarak karşımıza çıkar. Psikolojinin evrimi de, bir anlamda bu geçmişin izlerini takip ederek gelişmiştir. Genelleme, bireylerin ve toplumların geçmiş deneyimlerinden yola çıkarak geleceği öngörme, öğrenme veya anlamlandırma yöntemidir. Psikolojik teori ve pratiğin tarihinde genellemenin nasıl şekillendiğini, toplumsal dönüşümleri ve kırılma noktalarını ele alarak, geçmişle bugünü nasıl anlamlandırabileceğimizi bu yazıda keşfedeceğiz. Psikolojinin İlk Temelleri: Genellemenin Doğuşu Psikolojinin bilimsel bir disiplin olarak doğuşu, 19. yüzyılın sonlarına dayanmaktadır. Ancak genellemenin temel ilkeleri, daha önceki dönemlerde insan doğasını anlama çabalarıyla bağlantılıydı. Antik Yunan’dan…

Mutezile: Kelime Anlamı ve Tarihsel Perspektif Geçmişi anlamak, yalnızca tarihî olayları hatırlamakla kalmaz; aynı zamanda bu olayların bugünü nasıl şekillendirdiğini de keşfetmemize olanak tanır. İnsanlık tarihindeki önemli akımlar, yalnızca kendi zamanlarına değil, sonraki yüzyıllara da derin etkiler bırakmışlardır. Mutezile, İslam düşüncesinde önemli bir ekol olup, kelime anlamı ve tarihsel gelişimiyle, hem İslam dünyasının hem de Batı’daki felsefi düşüncelerin şekillenmesinde büyük rol oynamıştır. Bu yazıda, Mutezile’nin kökenlerinden başlayarak tarihsel sürecini ve bu sürecin toplumsal, dini ve felsefi bağlamdaki etkilerini inceleyeceğiz. Mutezile Kelimesinin Anlamı Mutezile kelimesi, Arapça kökenli bir terim olup, “ayrılmak” veya “çekilmek” anlamına gelir. Bu terim, özellikle “bir şeyden ayrılmak”…

Kaç Tane Zeka Türü Var? Zekâyı Anlamanın Derinliklerine Yolculuk Bir insanın zekâsını ölçmek, tarih boyunca bir tartışma konusu olmuştur. Herkesin farklı yetenekleri, güçlü yönleri ve öğrenme tarzları vardır. Peki, “zekâ” dediğimizde aslında neyi kastediyoruz? Neden bazı insanlar çok hızlı matematiksel problemleri çözerken, bazıları müzikte eşsizdir ya da başkaları sosyal becerilerde olağanüstüdür? Zeka, sadece bir ölçüm aracı mıdır, yoksa insan beyninin farklı alanlarını kapsayan karmaşık bir yapıya mı sahiptir? Bu yazıda, zekâ türlerinin farklı yönlerini ele alarak, zekâ kavramını daha kapsamlı bir şekilde inceleyeceğiz. Zeka Türleri Konusuna Giriş: Geleneksel ve Modern Yaklaşımlar Zeka, uzun yıllar boyunca tek bir kavram olarak kabul…

Geri Zekalı Demek Ne Anlama Gelir? Geçmişin incelemesi, sadece eski olayları anlamaktan ibaret değildir. Geçmiş, bugünümüzü şekillendiren bir aynadır. O aynaya baktığımızda, toplumsal normların, dilin ve kavramların nasıl değiştiğini görebiliriz. Bir kavramın, örneğin “geri zekalı” ifadesinin zaman içindeki evrimi, toplumun zihinsel engelliliğe bakış açısını ve buna karşı olan tutumları da yansıtır. Bugün, “geri zekalı” terimi sıklıkla küçültücü ve aşağılayıcı bir anlam taşıyor olsa da, bu kavramın tarihsel kökenlerine bakmak, onu daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir. Bu yazı, “geri zekalı” ifadesinin tarihsel evrimini, toplumsal bağlamını ve kavramın insanlar üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. “Geri Zekalı” İfadesinin İlk Kullanımı ve Tıp Tarihindeki…

Senden Sonra Kim Söylüyor? Hayat, sürekli bir sesler diyarıdır. Her an içinde bulunduğumuz ortamda sesler yükselir, bazen nehir gibi akar, bazen de duvarlara çarparak yankılanır. Hepimizin bir sesi vardır, ama bu sesler, daha doğrusu bu “benlik”ler, ne kadar özgürdür? İçinde bulunduğumuz kültürel, toplumsal ve bireysel yapılar, aslında bizim sesimizi ne ölçüde şekillendiriyor? “Senden sonra kim söylüyor?” sorusu, hem felsefi bir arayışın hem de toplumsal bir sorunun derinliğine inmeye davet eder. Bu soruyu yalnızca kişisel bir bağlamda düşünmekle kalmayıp, etik, epistemolojik ve ontolojik açıdan sorgulamak da mümkün. Bu yazı, “Senden sonra kim söylüyor?” sorusunu, bireysel kimlikten toplumsal yapıya, bilgi anlayışından etik…

Piroliz Makinesi Nedir? Edebiyatın Dönüştürücü Gücü ve Teknolojinin Sembolizmi Kelimeler, bazen bir dünya kurar, bazen de yıkımın eşiğinden sıyrılırlar. Edebiyatın büyüsü, her kelimenin bir anlamı ve her anlatının bir gücü olduğunda ortaya çıkar. Hikayeler, kelimeler ve karakterler, zamanın ve mekanın ötesine geçerek bize insan olmanın çeşitli halleri hakkında derin sorular sorar. Ve bazen, bir teknoloji, bir makine, bir cihaz, bir nesne, bir anlatının bir parçası olabilir. Tıpkı piroliz makinesinin işlevi gibi: doğrudan bir amaca hizmet etmekle birlikte, aslında bir sembol, bir dönüşüm aracı olabilir. Bu yazıda, piroliz makinesini yalnızca bir teknoloji olarak değil, aynı zamanda edebiyatın dünyasına dahil olabilecek bir…

Medea: Feminist Bir Figür mü? Tarihsel Bir Perspektif Üzerine Analiz Geçmişin anlamını, yalnızca kendi çağında ortaya çıkan olaylar üzerinden değil, bugün nasıl algılandığını ve yorumlandığını göz önünde bulundurarak anlamak gerekir. Tarih, kendi içinde sürekli bir evrim sürecidir ve bu evrim, geçmişin bugünkü düşünce yapılarımızla nasıl kesiştiğini gösteren bir aynadır. Medea, Yunan tragedyasının en çarpıcı karakterlerinden biri olarak, antik dünyanın kadın figürleri ile ilgili pek çok soru ortaya atmamıza yol açar. O, bir yandan toplumun kalıplaşmış normlarına karşı duran, diğer yandan ise bir kadın olarak sistemin dışında kalmaya zorlanmış bir figürdür. Peki, Medea’nın hikayesi feminist bir perspektiften nasıl anlaşılabilir? Bu soruyu,…

Gönemek Ne Demek? Kültürel Görelilik ve Kimlik Üzerine Bir Antropolojik İnceleme Kültürler birbirinden farklı olsalar da insan deneyiminin derinliklerinde benzer sorular ve anlayışlar vardır. Ancak, bu benzerliklerin ortaya çıkışı ve ifadesi, her kültürde farklı biçimler alır. Peki ya bazı kelimeler? Bazı kavramlar, sadece bir dilde yer alır ve o kültürün kimliğini, değerlerini, ritüellerini anlamamıza yardımcı olur. Bugün, dilde sıkça karşılaştığımız ama derinlemesine çoğu zaman tartışmadığımız bir kelimeye odaklanacağız: gönemek. Birçok kişi için bu kelime, birkaç farklı anlam taşıyor olabilir. Ancak, antropolojik bir bakış açısıyla, bu kelimenin ardındaki anlamı, sembolleri, ritüelleri ve toplumsal yapıların nasıl bir araya geldiğini incelemek, bizi başka…

Ohm Metre: Bir Ölçüm Aracından Edebiyatın Dönüştürücü Gücüne Bazen kelimeler, birer ölçüm aracı gibi hayatımıza girer. İçinde sonsuz anlam barındıran cümleler, tıpkı bir ohm metre gibi, dünyayı anlamamızı sağlar, ancak tek bir kelimenin gücü dahi bazen tüm bir yaşamı değiştirebilir. Edebiyat da, kelimelerle ölçülen bir dünyadır; tıpkı bir devreyi doğru ölçmek gibi, doğru anlama ve duyguları doğru yönlendirme gücüne sahiptir. Her metin, bir elektrik akımını yönlendiren bir ohm metre gibi, okuru derin düşüncelere sevk eder. Peki ya bir ohm metre, yalnızca elektriksel direnç ölçen bir araç olmaktan çıkarak, bu kadar zengin bir sembolik anlam dünyasına nasıl dönüşebilir? Bunu anlamak, edebiyatın…

Meşhur Kelimesi Türkçe Midir? Giriş: Kimlik, Dil ve Kavramlar Arasındaki İnce Bağlantılar Her dil, konuşanlarının tarihini, kültürünü ve değerlerini bir araya getiren bir araçtır. Bu nedenle, dildeki her kelime, sadece anlam taşımaz; aynı zamanda bir toplumun kolektif bilinçaltını ve düşünsel yapısını da yansıtır. “Meşhur” kelimesi de tam bu noktada ilginç bir örnek sunar. Peki, bu kelime gerçekten Türkçe midir? Yalnızca etimolojik olarak mı, yoksa daha derin bir düşünsel analizle mi tartışılmalıdır? İçsel bir soru sorarak başlayalım: Bir kavramın evrensel olması, o kavramın içsel anlamını değiştirebilir mi? Bu soru, hem dilin hem de anlamın sınırlarını zorlayan bir soru olarak karşımıza çıkmaktadır.…